Mobbing Görüyorum Ne Yapmalıyım?

İşyerinde sürekli baskı, küçümseme, dışlama, anlamsız görev değişiklikleri, ağır iş yükü verilmesi, yetkilerin azaltılması veya istifaya zorlanma gibi davranışlarla karşılaşıyorsanız, yaşananların mobbing oluşturup oluşturmadığı olayın tüm koşullarına göre değerlendirilir.

Her tartışma, her yöneticilik hatası veya her görev değişikliği mobbing anlamına gelmez. Ancak davranışların belirli bir süre devam etmesi, sistematik hale gelmesi, çalışanı yıldırmayı veya işten ayrılmaya zorlamayı amaçlaması halinde mobbing iddiası gündeme gelebilir.

Mobbing iddiasında en önemli konulardan biri, olayların sonradan somut şekilde anlatılabilmesidir.

Bu nedenle yaşadığınız olayları tarih sırasıyla not etmek faydalı olabilir. Örneğin:

• Hangi tarihte ne oldu?
• Kim ne söyledi?
• Yanınızda kimler vardı?
• Size yazılı bir talimat verildi mi?
• Görev, unvan, çalışma yeri veya çalışma saatleriniz değiştirildi mi?
• Daha önce benzer olaylar yaşandı mı?

Bu notlar tek başına kesin delil değildir. Ancak sürecin düzenli şekilde takip edilmesine ve diğer belgelerle birlikte değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Mobbing iddiasında aşağıdaki kayıtlar önemli olabilir:

• WhatsApp mesajları
• E-postalar
• Teams, Slack veya benzeri kurumsal yazışmalar
• Görev değişikliği veya yer değişikliği yazıları
• Savunma talepleri
• Performans değerlendirmeleri
• Toplantı davetleri ve tutanaklar
• İş sözleşmesi ve görev tanımı
• Tanık olabilecek çalışma arkadaşlarının bilgileri
• Sağlık raporları veya psikolojik destek sürecine ilişkin belgeler

Özellikle yazılı talimatlar, sürekli baskı içeren mesajlar veya görev tanımıyla ilgisiz iş verilmesini gösteren kayıtlar önem taşıyabilir.

Ancak kişisel veriler, işyeri gizliliği ve kayıtların elde edilme şekli bakımından her belgenin nasıl kullanılacağı ayrıca değerlendirilmelidir.

Yaşanan sorunlar bazen işverene, insan kaynaklarına veya üst yönetime yazılı olarak bildirilebilir.

Bu bildirimde suçlayıcı veya duygusal bir dil yerine; olayın ne olduğu, hangi tarihte yaşandığı ve hangi çözümün beklendiği açıkça yazılmalıdır.

Örneğin:

Son dönemde tarafıma yönelik görev değişiklikleri, dışlayıcı tutumlar ve çalışma koşullarındaki değişiklikler nedeniyle çalışma ortamımın olumsuz etkilendiğini düşünüyorum. Yaşananların değerlendirilmesini ve gerekli önlemlerin alınmasını talep ediyorum.

Yazılı bildirim hem çözüm arandığını gösterir hem de yaşanan sürecin kayıt altına alınmasına yardımcı olabilir.

Mobbing nedeniyle işten ayrılmayı düşünen çalışanların en sık yaptığı hata, olayın hukuki sonuçlarını değerlendirmeden istifa dilekçesi vermektir.

İşyerindeki baskı nedeniyle işten ayrılmak zorunda kalan kişi bakımından haklı nedenle fesih, kıdem tazminatı, ücret alacakları, fazla mesai, yıllık izin ve diğer işçilik alacakları gündeme gelebilir.

Ancak her istifa aynı sonucu doğurmaz. İstifa dilekçesinin içeriği, fesih tarihi, yaşanan olaylar, yazışmalar ve deliller birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle “istifa ediyorum” şeklinde kısa bir dilekçe vermeden önce sürecin dikkatle ele alınması gerekir.

Mobbing iddiası, olayın niteliğine göre maddi veya manevi tazminat, kıdem tazminatı, ücret alacakları ya da diğer işçilik talepleriyle birlikte ileri sürülebilir.

Ancak yalnızca “mobbing yaşadım” demek yeterli olmayabilir. İddianın; olayların sürekliliği, işverenin tutumu, yazılı kayıtlar, tanık anlatımları ve çalışma koşullarındaki değişikliklerle desteklenmesi önem taşır.

Bu nedenle baştan itibaren hangi talebin ileri sürüleceği ve hangi delillerin kullanılacağı planlanmalıdır.

İşçilik alacakları, tazminat ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvuru genel olarak dava şartıdır. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa, somut olaya göre iş mahkemesinde dava açılması gündeme gelir.

Arabuluculuk görüşmesinde yalnızca “mobbing tazminatı” değil; varsa kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, yıllık izin ve diğer haklar da birlikte değerlendirilmelidir.

Mobbing gördüğünüzü düşünüyorsanız, yaşananları düzenli biçimde not edin; mesajları, e-postaları ve diğer belgeleri silmeyin. İşverene yazılı bildirim yapılması, çözüm talep edilmesi ve sürecin belgelenmesi bakımından faydalı olabilir.

İstifa veya fesih gibi geri dönüşü zor adımlar atmadan önce, olayın delilleri ve doğurabileceği haklar birlikte değerlendirilmelidir.

Mobbing, haklı nedenle fesih ve tazminat talepleri hakkında daha ayrıntılı bilgi için Mobbing ve Psikolojik Taciz sayfamızı inceleyebilirsiniz.